الشيخ الجواهري

16

مجمع الرسائل ( فارسي )

از مقايسه اين بيانات برترى بيان حضرت امير المؤمنين بر ساير بيانات كاملا روشن و واضح است ، چرا كه ايشان عالم را همراه با صفت ربانى بيان فرموده اند كه اين بيان شرطيت عدالت و بلكه بالاتر از آن را در بردارد و از طرفى ديگر گروهى را به " همج رعاع و . . . " توصيف فرموده اند و با اين توصيف ، محكوميت و ضلالت و گمراهى اين قبيل از افراد را به بهترين صورت بيان نموده اند . ج ) : در كلمات و نوشته‌هاى بزرگان وفقها مشهور و مسلم است كه شخص در صورت تمكن از تعليم و اجتهاد نيز مىتواند تقليد نمايد و عمده دليل اقامه شده كه شيخ انصارى ( قده ) نيز به آن تمسك كرده اند ، روايت مشهور ابان است كه حضرت به او مى فرمايند : " احب أن تجلس في المسجد وتفتئ الناس " ( 1 ) و آنكه جواز فتوى با وجود امام ( عليه السلام ) دال بر جواز تقليد با توانائى از يادگيرى است ، ليكن آنچه از مجموع ادله استفاده مىشود آن است كه در اين روايت فتوى به معنى لغوى آن به كار رفته است و نه به معنى اصطلاحى همانگونه كه در بيان الهى " يستفتونك في الكلالة قل الله يفتيكم . . " به اين معنى به كار برده شده است كه شاهد بر اين نظريه روايات ذيل است : 1 - روايت شريفه از مسلم ابن أبي حيه كه مى گويد : " كنت عند أبي عبد الله عليه السلام في خدمته فلما أردت أن أفارقه ودعته وقلت أحب أن تزودني ، فقال ( ع ) إئت أبان ابن تغلب فإنه قد سمع منى حديثا كثيرا فما رواه لك فاروه عني " ( 2 ) .

--> ( 1 ) سفينة البحار ، ج 1 ، ص 7 . ( 2 ) وسائل الشيعة : ج 18 ، ص 106 ، حديث 30 .